Marc Verschooris is voormalig lector aan de Hogeschool Gent. Sinds 1994 doet hij onderzoek en publiceert hij over het verzet, de collaboratie en de Jodenvervolging in Gent tijdens WO II. Een belangrijk aandachtspunt blijft de herinneringseducatie als een belangrijk pedagogisch project. Ook specialiseert hij zich in het onderzoek naar het banaliseren en relativeren van de collaboratie in Vlaanderen tijdens WO II.
Marc Verschooris, anciennement professeur de la Hogeschool Gent. Il effectue des recherches depuis 1994 et a publié sur les thèmes de la résistance, de la collaboration et de la persécution des Juifs à Gand pendant la Seconde Guerre mondiale. Pour lui, l'éducation aux commémorations est un projet pédagogique fondamental. Il se spécialise également dans la recherche sur la banalisation et la mise en perspective de la collaboration en Flandre pendant la Seconde Guerre mondiale.
In: Erfgenamen van de English Club
Door Jo Cobbaut, Daisy Termont en Marc Verschooris
Provincie
Oost-Vlaanderen, Gent 1994, 184 p., p. 51-92.
In: Esberg Joachim, Nun wisst ihr was soll es bedeuten - Gedichte vor Auschwitz
Door Dr. Kristlieb Adloff, Reinhard Försterling, Jürgen Kumlehn
(red.)
Appelhans Verlag Braunschweig 2015, 159 Seiten.
De Sicherheitsdienst en de Sicherheitspolizei Gent-Leeuwarden 1940-1945
Dit boek werd op 10.01.2016 voorgesteld in het Museum dr. Guislain te Gent. De auteur ging in gesprek met Jan Bernheim, medisch oncoloog en emeritus hoogleraar aan de faculteit geneeskunde van de VUB.
Hoe zwart in het donker gedijt is gebaseerd op diepgravend archiefonderzoek. Het boek biedt de lezer een indringend beeld van een onvoorstelbare geschiedenis: een verhaal op microniveau, een mengsel van getuigenis en onderzoek met een even onvoorspel- als onvoorstelbare afloop. Waarschijnlijk een totaal onbekend stuk verleden maar dat nu voor het eerst op een eerlijke, objectieve en onpartijdige wijze wordt gebracht. Een kenner: "een degelijke wetenschappelijke studie, waarbij je het niet eens hoeft te zijn met alle conclusies van de auteur; de inhoud que probleemstelling en analyse is echter degelijk en laat ruimte voor discussie over de mogelijke interpretatie ervan".
Elias van der Plicht, historicus en journalist:
"Zeldzaam misdadig was het gedrag van de ruim zestig medewerkers
van de Aussenstelle in de Belgische stad Gent. Op dit bureau van
de Sicherheitsdienst en Sicherheitspolizei was de helft van het
personeel afkomstig uit Duitsland en de andere helft uit België.
Samen maakten deze nationaalsocialisten met hun grove
machtsmisbruik, geweld en roof de stad en haar omgeving tijdens
de Tweede Wereldoorlog onveilig. En toen in de loop van 1944 hun
rol vanwege de naderende geallieerden in Vlaanderen was
uitgespeeld, verhuisde de staf collectief naar Leeuwarden waar
ze nog meer dan een halfjaar zouden doorgaan met hun wanstaltige
praktijken. De auteur van deze monografie over de Aussenstelle
Gent-Leeuwarden is Marc Verschooris. Hij is onderzoeker bij het
Cegesoma, het Belgische kenniscentrum voor de geschiedenis van
twintigste-eeuwse conflicten, en publiceert al meer dan twintig
jaar over de Tweede Wereldoorlog in Gent. Verzorgde uitgave voor
een publiek dat al enigszins is ingevoerd in de materie. Met
voetnoten, afbeeldingen in zwart-wit, bibliografie en
personenindex".
Gand 1944 - Les combattants de l'ombre - Albert Deweer, Albert Mélot, Albert Wouters
“le livre, avec un incroyable souci de la précision, a pour cadre géographique principal la région de Gand mais son acteur essentiel est un Namurois, Albert Mélot”
(Jean-François Pacco dans l'Avenir, 12.10.2019)
“un livre à lire absolument (…) un récit passionnant autant qu'instructif, illustré des photos de tous les protagonistes”
(Pierre Dulieu dans Confluent, 18.10.2019)
Poerim 1945 in Gent: "Nous avons été sauvés"! 75 jaar geleden stond dit feest geheel in het teken van dankbaarheid. Dankbaarheid voor de heldendaden van zij die resoluut kozen voor steun, respect en solidariteit. Niet alleen de vrienden-ingenieurs maar burgers uit alle lagen van de bevolking hebben weerwerk geboden.
Het boek 'Uit de lus van de strop' (een uitgave van Sterck & De Vreese) reconstrueert het leven van de slachtoffers en brengt enkele gekende maar vooral vele nieuwe verhalen van de overlevenden die als bij wonder aan de strop van de haat zijn ontsnapt.
Over het boek (4 sterren DSL): 'Liefde en verraad in Gent'.
Eén jaar 'Martha's labyrint' is voorbij met vijf weken in de top-5 van SdL. Dikke merci voor die honderden positieve en opbouwende reacties. Trots voor de erkenning en waardering. Een greep:
'een geschiedenis van twee, door het lot in elkaars schoot geworpen vrouwen die ontroert tot het einde', 'degelijk informatief én educatief werk met veel onbekende aspecten', 'wat een aanpak voor nauwgezet archiefonderzoek!', 'opnieuw vol bewondering voor de erudiete kracht van de auteur', 'een archivalistische tour met internationale allures', 'veel blijft nazinderen ook het gemis omdat het boek uitgelezen is', 'een originele aanpak', 'een rijke taal loodst je zonder kompas door het labyrint!', 'een meesterwerk!', 'een boek dat het genre van de wetenschappelijke non-fictie overstijgt, dat beklijft én vooral... blijft!'
Love and betrayal in Ghent 1938-1944
'Martha's Labyrinth' tells the story of Jewish biologist Martha Geiringer's 1938 escape from Vienna to Ghent, where she meets the married doctor, Yvonne. This biographical portrait of two fascinating women takes us through two decades in a war-torn world, a period of enormous political instability. It is about Martha, highly intelligent, stubborn and determined. And about Yvonne, the equally stubborn, determined and intelligent young Ghent doctor. The intimate and powerful relationship between these two women is set against a backdrop of the slow encroachment of the Nazi ideology into every aspect of their lives and those of their surrounding families and colleagues. It chronicles, in detail, different layers of Ghent life as it slowly deteriorates, and Martha is driven further and further into the depths of the Labyrinth.
Mei 1940. De Tweede Wereldoorlog schudt de levens van achttien jonge mensen door elkaar. Ze zijn jong en onervaren, vaak gepassioneerd, maar soms ook naïef en lichtzinnig. Wanneer in september 1944 alle nevels optrekken, zijn hun levens voorgoed veranderd. Als ze het al hebben overleefd. De auteur haalt hen uit de vergetelheid en presenteert in dit boek hun uitzonderlijke levenspad. Elk verhaal heeft iets ongewoons en is nooit vrij van menselijke dramatiek. De onvermoede maar soms ook controleerbare wendingen laten de protagonisten noch de omstaanders toe de afloop ervan te voorspellen. Achttien jonge levens in de grimmige lente van 1940 zijn evenzovele puzzelstukjes van een totaalepos, waar ‘wit’ of ‘zwart’ of de dunne lijn tussen beide als diepe sporen doorheen lopen. Veelkantige verhalen in ongelijke porties uitgeserveerd.
Bibliotheekzaal Achilles Mussche, Gent 7 september 1994.
Interview, Radio Judaïca, émission Dialogues et Partages, Bruxelles le 15 juin 2005.
Instituut voor Joodse Studies van de Universiteit Antwerpen, 1 december 2005.
Interview par le docteur Maurice Einhorn, Radio Judaïca, émission Dialogues et Partages, Bruxelles le 26 avril 2007.
Herdenking Kristallnacht Gent, Lindenlei, 04.11.2007.
First Contact Day - Jewish Studies on the Low Countries, University of Antwerp, May 18th 2008.
Second Contact Day - Jewish Studies on the Low Countries, University of Antwerp, May 20th 2009.
CRAL - Cercle Royal Artistique et Littéraire de Gand, Recollettenlei, le 12 janvier 2011.
Koninklijke Bibliotheek van België (Albertina), 7 april 2011.
CRAL - Cercle Royal Artistique et Littéraire de Gand, Recollettenlei, le 20 février 2013.
Museum Tresoar Leeuwarden, Maand van de geschiedenis, 09.10.2016.
Colloquium 'De archieven van de misdaad. Onvermoede schatten van de gerechtelijke politie', 14.12.2018, STAM Gent.
Symposium Groupe Mémoire-Groep Herinnering, Artesis Plantijn Hogeschool, 30.03.2019, Meistraat Antwerpen.
Heemkundig genootschap Land van Rode in samenwerking met het Davidsfonds Oosterzele, 02.04.2019, De Kluize Oosterzele.
Zaal Utopia, Stedelijke Bibliotheek Aalst, 24.09.2019.
RUSRA-KUIAD, Koninklijke Unie der Inlichtings- en Actiediensten i.s.m. BISC (Belgian Intelligence Studies Centre, Zaal Egmont van de Prins Albert Club, Karmelietenstraat Brussel, 22.10.2019.
Vakgroepdag Recht - Hogeschool Gent departement Bedrijfskunde, Campus Bijloke Gent, gebouw Pauli, zaal Baertsoen, 18.12.2019.
Gentlezing. Bibliotheek De Krook i.s.m. Vormingplus Gent-Eeklo, Lokaal De Blauwe Vogel, 01.10.2020.
Gastlezing Vakgroep Vertalen, Tolken en Communicatie (Faculteit Letteren en Wijsbegeerte, UGent), 02.10.2020.
Organisatie NSB Groot-Zottegem, in OC Strijpen, 04.09.2021.
Gastlezing Vakgroep Vertalen, Tolken en Communicatie (Faculteit Letteren en Wijsbegeerte, UGent), 06.10.2021.
RUSRA-KUIAD, Koninklijke Unie der Inlichtings- en Actiediensten i.s.m. BISC. Conference in the 'Duty to Remember' theme & panel: 'Intelligence studies. Opportunities, challenges, results', Hôtel Bellevue, Place des Palais Bruxelles, 11.10.2021.
BENEV-GENT, Gebouw Securex, Verenigde Natiënlaan 1 Gent, 21.10.2021.
Herdenking Kristallnacht Gent, Lindenlei, 14.11.2021.
Gemeentebestuur Merelbeke. Cultuurhuis Merelbeke, theaterzaal, 03.12.2021.
Athena Gent, 20.09.2022.
Privé-lezing Gent 17.12.2022
Herberg Macharius & Buren van de Abdij, Gent 23.02.2023
De magische plek waar Camille Huysmans twee vrouwen bij elkaar bracht, precies 85 jaar geleden.
YWCA Antwerpen, Paleisstraat 39-41, 14.06.2023, 19.30 uur
Conferência: O Labirinto de Martha - uma cientista notável em Lisboa.
Universiteit Lissabon, 23.09.2023, 15 uur. In het kader van de Europese Erfgoeddagen.
Schunk, Glaspaleis, Bongerd Heerlen, 02.05.2024, 19.30 uur.
Gastlezing Vakgroep Vertalen, Tolken en Communicatie (Faculteit Letteren en Wijsbegeerte, UGent), 15.10.2024.
Gastlezing Amicitia Tolerantia, Orde van den Prince Meetjesland, Lembeke, 05.11.2024.
Lezing Nederlands/Frans, NCPGR, gewestelijke afdeling Vlaamse Ardennen - Pays des Collines, Event & Business Center TIO3, Ronse 29.03.2025.
Conférence-rencontre, UPJB, rue de la Victoire 1060 Bruxelles, 20 juin 2025.
Internationale Konferenz, Wien 23. bis 25. November 2025. Liebe,
Sexualität und Intimität im Exil/Love Sexuality and Intimacy in
Exile.
Organisation: Österreichische Gesellschaft für
Exilforschung (öge) - Institut für Soziologie Wien und Qwien -
Zentrum für queere Kultur und Geschichte.
Bei der Konferenz werden die Themen Liebe, Sexualität und Intimität im Exil aus historischer und aktueller sowie aus interdisziplinärer Perspektive beleuchtet. Die Tagung findet am 24. und 25.11. in der Sky Lounge der Universität Wien statt (1090, Oskar-Morgenstern-Platz 1). Zum Auftakt wird am 23.11. Marc Verschooris' Buch Martha's Labyrinth im QWien - Zentrum für queere Kultur und Geschichte präsentiert (1050, Ramperstorffergasse 39). Am 24.11. wird Anna Hájková eine Keynote Lecture zum Thema im Literaturhaus Wien halten.
Bulletin trimestriel de la Fondation Auschwitz nummer 94, janvier-mars 2007, pp. 55-80.
Joods Actueel nummer 14, mars 2008.
Les médecins au service de l'Ordre Nouveau (1941-1944), 1ère partie
Le Journal du Médecin numéro 1898, 26 février 2008, page 23.
Les médecins au service de l'Ordre Nouveau (1941-1944), 2ième partie
Le Journal du Médecin numéro 1900, 4 mars 2008, page 22.
Les médecins au service de l'Ordre Nouveau (1941-1944), 3ième et dernière partie
Le Journal du Médecin numéro 1902, 11 mars 2008, page 22.
In: Dokters in dienst van de Nieuwe Orde (1941-1944)
De Artsenkrant nr. 1897, 22 februari 2008, p. 11.
In: Dokters in dienst van de Nieuwe Orde (1941-1944)
De Artsenkrant nr. 1899, 29 februari 2008, p. 8.
In: Dokters in dienst van de Nieuwe Orde (1941-1944)
De Artsenkrant nr. 1901, 7 maart 2008, p. 24.
De Artsenkrant nr. 1909, 8 april 2008, p. 22.
Joods Actueel nr. 17, juni 2008, p. 46.
Gent 3 februari 2009.
Gent 3 februari 2009.
De Artsenkrant nr. 1997, 5 mei 2009, pp. 32-33.
Le Journal du Médecin numéro 2003, le 29 mai 2009, pages 38-39.
De Artsenkrant nr. 2063, 2 maart 2010, p. 11.
Sporen, Tijdschrift voor herinneringseducatie, jrg 11 nr 42 - juli-sept 2010, p. 8-11.
In Getuigen Tussen Geschiedenis en Herinnering, multidisciplinair tijdschrift van de Stichting Auschwitz, nr. 112 juni 2012, éditions Kimé, p. 124-136.
Vertaling Fabian Van Samang, tijdschrift Sporen van Herinnering - pedagogie en onderwijsoverdracht, uitgave van vzw Auschwitz in gedachtenis, nr 5 - juli-sept 2012, p. 13-16 gevolgd door de pedagogische uitwerking p. 16-17 'Een heuristische speurtocht' over het voorbereidend onderzoek (heuristiek) en de plaats in het onderwijsaanbod o.l.v F. Van Samang, doctor in de moderne geschiedenis en leerkracht geschiedenis en filosofie in het Klein Seminarie te Roeselare.
Bouwen aan het geheugen van de UGent 1817-2017, een wetenschap- en maatschappijproject van UGent op initiatief van de vakgroep Geschiedenis en het Instituut voor Publieksgeschiedenis, publicatieplatform, oktober 2013.
In Handelingen van de Maatschappij voor Geschiedenis & Oudheidkunde te Gent, jrg 74, LXXIV (Skribis 2020), pp. 61-87.
13 mei-26 juni 2005 in het Caermersklooster te Gent, georganiseerd door de Provincie Oost-Vlaanderen
26 november 2010-25 april 2011 in de Gentse Sint-Pietersabdij. De tentoonstelling zoomt in op de complexe geschiedenis van WOII, hoe reageren gewone mensen in een ongewone tijd? Oorlog dwingt tot keuzes, wie kan een keuze maken en wie niet?
Tentoonstelling van 7.12.2020 tot en met 29.01.2021 en het Erfgoedweekend van 24 en 25 april 2021.
Liberas, Kramersplein 23, 9000 Gent
Veel dank aan Peter Laroy en Kris De Beule (Liberas), Sofie Decock en Christophe Wybraeke (docenten Faculteit Letteren en Wijsbegeerte UGent en de Masterstudenten Mehrsprachige Kommunikation van de UGent)
Fluchtschicksale zwischen Wien und Gent. Drei jüdische Familien auf der Flucht vor Verfolgung
18.03.2022 - 26.11.2022
Universität Wien - Zentrum für Translationswissenschaft (4. Stock ) Gymnasiumstraße 50, 1190 Wien
Met medewerking van:
'Homo's en lesbiennes in nazi-Europa' van Florence Tamagne met o.m. het verhaal van 'Martha & Yvonne', uitgeschreven in mijn bovenstaande boeken in 2005, 2015 en 2020 en verder uitgediept in 'Martha's Labyrint', 2022.
Over deze expo: De Standaard dd. 22.02.2023.
Du 13 avril au 15 mai 2023, à la Cité Miroir à Liège, découvrez Constellations brisées, une exposition des Territoires de la Mémoire en partenariat avec Queer Code. Cette exposition dévoile les parcours de vie et de résistance de femmes qui ont aimé des femmes durant la Seconde Guerre mondiale. Constellations brisées résulte d’un projet participatif, évolutif, européen, numérique et féministe.
Antwerpen, YWCA Paleisstraat, 6 mei 2023, Open Huizen: over o.m. Martha & Yvonne.
L'exposition temporaire qui sera visible dans l'Espace rencontres de la Bibliothèque George Orwell à la Cité Miroir (Liège) du 1r juillet au 3 septembre 2023. Une exposition illustrée par Philippe Sadzot, alias FIFI.
Parfois, l'histoire familiale ou les éléments du passé en notre possession suffisent pour reconstituer le puzzle ardu de la mémoire. Mais il est fréquent que nos recherches se heurtent à un mur de silence. L'objectif de ce dispositif sera de présenter au public un panel de moyens existants pour mener des recherches documentaires sur des personnes ayant vécu durant la Seconde Guerre Mondiale y inclus quelques visuels liés à la recherche autour de Martha GEIRINGER.
Avec l'aide précieuse de l'AGR2, de Bel-Memorial, de la Bibliothèque Sciences Historiques de l'Université de Liège, du CArCoB (Centre des archives du Communisme en Belgique), du CegeSoma (Centre d'étude guerre et société ), de l'IHOES (Institut d'histoire ouvrière, économique et sociale), du Service archives des victimes de la guerre, et de Marc Verschooris.
Medewerking aan: 'ARTSEN TUSSEN HITLER EN HIPPOKRATES - TUSSEN GENT EN BERLIJN'. Script: dr. Yves Louis, realisatie Thierry Bonnaffé en redactie Claudine Leenknecht.
Groupe mémoire. Première: Gent: Studio Skoop 12.09.2025 om 19.30 u.
Medewerking aan: 'LA CACHETTE DE SARAH' gebaseerd op o.m. een verhaal uit 'De grimmige lente van 1940'.
Natalja Kapitonova, Julia Kalenda en Polina (montage). Première: cinéma Artis Estonia, pst 9, 10143 Tallinn op 12.12.2025 om 18 u.
Met medewerking van de ambassade van Finland en Estland en de Vlaamse vertegenwoordiging in de Baltische Staten.
Met Corona heeft zich een wandelvirus verspreid dat tot een gamma aan wandelboeken heeft geleid. Een wandelmicrobe kan leiden tot een wandelobsessie. Die is mij bespaard gebleven. En toch heb ik mij tot een oorlogswandeling laten verleiden. De stap zetten in de grootstad noemde de Britse reis- en wandelschrijver Stephen Graham in 1926 een 'zigzag-wandeling': herinneringen ophalen terwijl je hoofd- en zijpaden inslaat. Dat is wat Leentje doet. Het is goed met haar op stap te gaan. Zonder wegenkaart - haar metgezel is geestdrift - leidt ze haar toehoorders en praat ze bezield en met kennis van zaken over de gebeurtenissen die er zich hebben afgespeeld. Het borrelt en bruist op die thematische tochten, de woorden werken aanstekelijk. Bij elke bocht zoekt en vindt ze het juiste ritme. Met Leentje in de stad zal verdwalen nooit een optie zijn.
Historica Leentje Van Hoorde ontwikkelt op basis van interviews met overlevenden van WOII en hun nakomelingen en op basis van bestaande literatuur, oorlogswandelingen in België en Nederland. Met de oorlogservaringen van de gewone man en vrouw toont ze de ontwrichtende impact van de oorlog op de stad en haar bevolking. Ze neemt de wandelaar mee langs de zichtbare en onzichtbare littekens van WOII in de stad en legt zo de strijd van de bewoners bloot om te overleven in bijzondere omstandigheden.
In Gent focussen Walkotopia's wandelingen op de verzetsgeschiedenis. Het is hoopvol en doet deugd om een belangrijk deel van mijn onderzoek in haar wandeltochten terug te vinden, verhalen die het verdienen terug in de aandacht te komen zoals de geschiedenis van de Joodse populatie van Gent, afgewerkt in 2005, 2015, 2020 en 2022 met o.m. de families Bloch (i.s.m. Alain Bloch), Bourda-Mogoulsky, Falks Epsteins en Nora Pieruccini en niet te vergeten Martha Geiringer.
Contact & info: www.walkotopia.com
In voorbereiding: n.a.v. mijn onderzoek naar de boeiende doch minder bekende geschiedenis van de 'belegde' eigendommen van Gent tijdens en onmiddellijk na de Tweede Wereldoorlog zal ik eind 2026 en als dank aan de Stad Gent, een publicatie maar tevens enkele uitzonderlijke gidsbeurten opnemen, voornamelijk in de omgeving van het Miljoenenkwartier en het Gentse stadscentrum.
'La Deuxième Guerre mondiale est une chose trop sérieuse pour la confier uniquement aux historiens' (Pierre Vidal Naquet dans 'Au sujet de Shoah, film de Claude Lanzmann)
